Phụ Tùng Máy Nén Khí Gồm Những Gì? 12 Loại Phổ Biến Cần Biết

Trong quá trình vận hành, máy nén khí phải làm việc dưới áp suất, nhiệt độ và tải vận hành khác nhau. Sau một thời gian sử dụng, một số linh kiện sẽ bị bám bụi, hao mòn, lão hóa hoặc suy giảm khả năng làm việc. Đây là lý do việc kiểm tra và thay thế phụ tùng máy nén khí đóng vai trò quan trọng trong quá trình bảo dưỡng thiết bị.

Tùy máy nén khí piston, máy nén khí trục vít, máy có dầu hay không dầu mà danh sách linh kiện cần kiểm tra và thay thế sẽ khác nhau. Trong đó, các phụ tùng thường gặp gồm lọc gió, lọc dầu, lọc tách dầu, dây curoa, khớp nối, vòng bi, van, cảm biến, gioăng phớt và nhiều linh kiện liên quan.

Việc hiểu rõ chức năng của từng phụ tùng máy nén khí giúp người sử dụng chủ động hơn khi bảo dưỡng, hạn chế thay sai linh kiện và phát hiện sớm những bộ phận có dấu hiệu xuống cấp.

Phụ tùng máy nén khí là gì?

Phụ tùng máy nén khí là các linh kiện, bộ phận và vật tư được sử dụng trong cấu tạo, vận hành và bảo dưỡng máy nén khí.

Một số bộ phận có nhiệm vụ lọc bụi và tạp chất. Một số tham gia vào hệ thống bôi trơn, truyền động, điều khiển hoặc làm mát. Một số khác đảm nhiệm chức năng kiểm soát áp suất và bảo vệ hệ thống.

Không phải tất cả phụ tùng đều có chu kỳ thay giống nhau.

Các vật tư tiêu hao như lọc gió, lọc dầu hay dầu máy thường cần được kiểm tra định kỳ. Trong khi đó, van, cảm biến, khớp nối, vòng bi hoặc gioăng phớt thường được đánh giá theo tình trạng thực tế và hướng dẫn của từng model máy.

ARAMCO cũng lưu ý danh mục phụ tùng thực tế phụ thuộc vào dòng máy, công suất, thời gian vận hành và môi trường làm việc.

Vì sao cần quan tâm đến phụ tùng máy nén khí?

Một máy nén khí là hệ thống gồm nhiều bộ phận hoạt động liên kết với nhau. Vì vậy, sự xuống cấp của một linh kiện nhỏ cũng có khả năng tác động đến hoạt động chung của máy.

Ví dụ, lọc gió quá bẩn có thể hạn chế lượng khí đi vào cụm nén. Lọc dầu bị nghẹt có thể ảnh hưởng đến quá trình tuần hoàn dầu. Bộ lọc tách xuống cấp có thể làm khả năng tách dầu khỏi khí nén giảm đi.

Đối với máy nén khí trục vít, ARAMCO cho biết lọc dầu và lọc tách bị tắc cũng là một trong những yếu tố có thể liên quan đến tình trạng nhiệt độ cao của hệ thống.

Do đó, bảo dưỡng không nên chỉ thực hiện khi máy đã hỏng. Việc kiểm tra phụ tùng máy nén khí theo định kỳ giúp phát hiện sớm tình trạng bất thường và chủ động lên kế hoạch thay thế.

Lọc gió máy nén khí

Lọc gió hay lọc khí đầu vào là một trong những phụ tùng phổ biến nhất.

Không khí trong nhà xưởng có thể chứa bụi và nhiều tạp chất. Trước khi đi vào cụm nén, không khí cần được lọc nhằm hạn chế những thành phần này xâm nhập sâu vào bên trong máy.

Đối với máy nén khí trục vít, bộ lọc khí đầu vào góp phần bảo vệ cụm đầu nén và duy trì điều kiện vận hành phù hợp.

Nếu lọc gió tích tụ quá nhiều bụi, lượng khí đầu vào có thể bị hạn chế. Vì vậy, bộ phận này cần được kiểm tra thường xuyên hơn khi máy đặt tại xưởng cơ khí, xưởng gỗ hoặc môi trường có nhiều bụi.

Thời điểm thay lọc không nên áp dụng một mốc cố định cho mọi máy mà cần căn cứ vào số giờ vận hành, điều kiện môi trường và khuyến cáo của nhà sản xuất.

Lọc dầu máy nén khí

Lọc dầu là phụ tùng máy nén khí quan trọng đối với các hệ thống sử dụng dầu bôi trơn.

Trong quá trình dầu tuần hoàn, lọc dầu có nhiệm vụ giữ lại các tạp chất trước khi dầu tiếp tục đi qua những bộ phận cần bôi trơn.

Khi lọc dầu bị bẩn hoặc tắc, khả năng lưu thông dầu có thể bị ảnh hưởng. Điều này tác động đến quá trình bôi trơn và kiểm soát nhiệt độ của máy.

Khi thay lọc dầu cần chú ý đến model, kích thước, ren kết nối và yêu cầu kỹ thuật của máy thay vì lựa chọn chỉ dựa trên hình dáng bên ngoài.

Lọc tách dầu máy nén khí

Lọc tách dầu, hay bộ tách dầu, là linh kiện quan trọng trên máy nén khí trục vít có dầu.

Trong quá trình nén, dầu tham gia vào buồng nén để hỗ trợ bôi trơn, làm kín và làm mát. Sau đó, dầu cần được tách khỏi hỗn hợp khí trước khi khí nén tiếp tục đi đến hệ thống sử dụng.

Khi bộ tách hoạt động không tốt, lượng dầu đi theo khí nén có thể tăng. Đồng thời, lọc tách quá bẩn cũng có thể làm tăng trở lực trong hệ thống.

Do đó, đây là một trong những phụ tùng máy nén khí trục vít cần được kiểm tra trong quá trình bảo dưỡng.

Dầu máy nén khí

Xét chính xác, dầu là vật tư bảo dưỡng hơn là một “chi tiết cơ khí”, nhưng trong thực tế thường được xếp chung với nhóm vật tư – phụ tùng cần thay định kỳ.

Đối với máy có dầu, dầu thực hiện nhiều nhiệm vụ như bôi trơn, hỗ trợ làm mát và làm kín.

ARAMCO cũng lưu ý lượng dầu bôi trơn có ảnh hưởng đến hoạt động của máy piston dây đai; thiếu dầu có thể gây hư hỏng và cần sử dụng loại dầu phù hợp dành cho máy nén khí.

Không nên tùy tiện trộn nhiều loại dầu hoặc lựa chọn dầu chỉ dựa vào giá. Cần kiểm tra yêu cầu của model máy và điều kiện vận hành trước khi thay.

Dây curoa máy nén khí

Dây curoa xuất hiện phổ biến trên các dòng máy sử dụng cơ cấu truyền động bằng dây đai.

Nhiệm vụ của dây curoa là truyền chuyển động từ động cơ tới cụm nén.

Trong quá trình hoạt động, dây có thể bị giãn, nứt, chai hoặc mòn. Độ căng cũng cần được điều chỉnh phù hợp.

Theo hướng dẫn trên sản phẩm ARAMCO, dây quá căng có thể gây quá tải cho dây và động cơ; ngược lại, dây quá lỏng có thể gây quá nhiệt và khiến tốc độ vận hành không ổn định.

Khi kiểm tra phụ tùng máy nén khí piston, dây curoa vì vậy là một trong những vị trí không nên bỏ qua.

Khớp nối máy nén khí

Ở những cấu hình sử dụng truyền động trực tiếp hoặc thiết kế có khớp nối, bộ phận này có nhiệm vụ truyền mô-men giữa các cụm thiết bị.

Khớp nối phải làm việc liên tục khi máy vận hành nên có thể xuất hiện tình trạng hao mòn theo thời gian.

ARAMCO liệt kê khớp nối cùng dây curoa trong nhóm các linh kiện truyền động phổ biến của hệ thống máy nén khí.

Khi máy xuất hiện rung hoặc tiếng động bất thường, hệ thống truyền động là một trong những khu vực kỹ thuật viên cần kiểm tra.

Vòng bi – bạc đạn

Vòng bi hoặc bạc đạn hỗ trợ chuyển động quay của nhiều cụm cơ khí.

Khi vòng bi xuống cấp, máy có thể xuất hiện rung, tiếng ồn hoặc nhiệt độ bất thường tùy vị trí và mức độ hư hỏng.

Đây không phải phụ tùng nên thay một cách tùy ý. Kỹ thuật viên cần kiểm tra đúng vị trí, kích thước, mã linh kiện và nguyên nhân hư hỏng trước khi thay mới.

Vòng bi/bạc đạn cũng nằm trong danh sách phụ tùng máy nén khí phổ biến được ARAMCO đề cập trong tài liệu bảo trì.

Van điện từ máy nén khí

Van điện từ có chức năng đóng/mở hoặc điều khiển dòng khí, dòng dầu tùy theo thiết kế hệ thống.

Đây là một bộ phận tương đối nhỏ nhưng liên quan trực tiếp đến quá trình điều khiển hoạt động của máy.

Nếu van không đóng hoặc mở đúng trạng thái, hệ thống có thể xuất hiện những biểu hiện vận hành bất thường. Vì vậy, khi kiểm tra cần xác định vấn đề nằm ở cuộn coil, thân van, nguồn điều khiển hay các thành phần liên quan thay vì thay toàn bộ ngay lập tức.

ARAMCO hiện cũng xếp van điện từ vào nhóm phụ tùng, vật tư thay thế cho hệ thống máy nén khí.

Van an toàn

Van an toàn là bộ phận liên quan trực tiếp đến khả năng bảo vệ hệ thống trước tình trạng áp suất vượt giới hạn thiết kế.

Khi áp suất tăng đến mức xác định, van được thiết kế để hỗ trợ giải phóng áp suất theo cơ chế của thiết bị.

Do liên quan đến an toàn, không nên tự ý chỉnh van hoặc thay bằng linh kiện không đúng thông số.

Khi phát hiện van hoạt động bất thường, cần để kỹ thuật viên kiểm tra nguyên nhân và lựa chọn phụ tùng tương thích với máy. ARAMCO cũng liệt kê van an toàn trong nhóm phụ tùng phổ biến của máy nén khí.

Van nhiệt máy nén khí

Van nhiệt thường gặp trong hệ thống dầu của máy nén khí trục vít có dầu.

Bộ phận này giúp điều tiết đường đi của dầu theo nhiệt độ vận hành. Khi van nhiệt gặp vấn đề, quá trình đưa dầu qua hệ thống làm mát có thể bị ảnh hưởng.

ARAMCO chỉ ra rằng van nhiệt không mở đúng nhiệt độ, khiến dầu không đi qua két làm mát, là một nguyên nhân kỹ thuật có thể dẫn tới cảnh báo nhiệt độ cao trên máy trục vít.

Do đó, khi máy liên tục báo nhiệt cao dù đã kiểm tra dầu và vệ sinh két, van nhiệt là một trong những bộ phận cần được đánh giá.

Cảm biến áp suất và cảm biến nhiệt độ

Máy nén khí hiện đại sử dụng nhiều cảm biến để giám sát điều kiện vận hành.

Cảm biến áp suất cung cấp thông tin về áp lực trong hệ thống. Cảm biến nhiệt độ giúp theo dõi nhiệt độ tại những vị trí quan trọng.

Dữ liệu từ cảm biến được đưa về bộ điều khiển để người vận hành theo dõi trạng thái thiết bị và thực hiện các chức năng bảo vệ theo thiết kế.

ARAMCO hiện cung cấp các phụ tùng như cảm biến áp suất trong danh mục vật tư thay thế, đồng thời bộ điều khiển trên máy trục vít được sử dụng để theo dõi áp suất, nhiệt độ và trạng thái hoạt động.

Gioăng và phớt máy nén khí

Gioăng, phớt có nhiệm vụ làm kín tại các vị trí kết nối, hạn chế rò rỉ khí hoặc dầu.

Sau thời gian dài chịu nhiệt độ, áp suất và dầu bôi trơn, vật liệu làm kín có thể lão hóa, chai cứng hoặc biến dạng.

Dấu hiệu thường khiến kỹ thuật viên cần kiểm tra khu vực gioăng phớt là xuất hiện dầu hoặc khí rò rỉ tại các vị trí kết nối.

ARAMCO cũng đưa gioăng và phớt vào danh sách những phụ tùng máy nén khí thường cần kiểm tra và thay thế theo tình trạng.

Két giải nhiệt và quạt làm mát

Hệ thống làm mát giúp kiểm soát nhiệt sinh ra trong quá trình nén.

Đối với máy trục vít, két giải nhiệt có thể bị bụi bẩn bám trên bề mặt, làm giảm khả năng trao đổi nhiệt. Quạt làm mát hoạt động yếu hoặc motor quạt gặp sự cố cũng có thể khiến nhiệt không được giải phóng hiệu quả.

Vì vậy, ngoài việc thay phụ tùng, vệ sinh két giải nhiệt định kỳ cũng rất quan trọng.

Nếu quạt hoặc motor quạt hỏng, cần kiểm tra đúng nguyên nhân trước khi thay thế.

Bộ điều khiển máy nén khí

Bộ điều khiển là thành phần quan trọng trên máy nén khí trục vít.

Thông qua màn hình hoặc bảng điều khiển, người vận hành có thể theo dõi các thông số và trạng thái hoạt động của máy.

Ở máy trục vít biến tần, bộ điều khiển còn phối hợp với biến tần để thay đổi tốc độ động cơ theo nhu cầu khí nén.

Khi bộ điều khiển hoặc linh kiện điện tử gặp lỗi, việc sửa chữa cần được thực hiện bởi kỹ thuật viên có chuyên môn để tránh ảnh hưởng đến chương trình và hệ thống bảo vệ máy.

Phụ tùng máy nén khí piston và trục vít có giống nhau không?

Hai dòng máy có một số linh kiện tương đồng nhưng cấu tạo tổng thể khác nhau.

Máy piston dây đai thường cần chú ý đến lọc gió, dầu, dây curoa, van, đồng hồ áp suất, gioăng, vòng bi và các chi tiết của cụm đầu nén.

Máy trục vít có dầu lại có hệ thống phức tạp hơn với lọc gió, lọc dầu, lọc tách dầu, van nhiệt, van điện từ, cảm biến, két giải nhiệt và bộ điều khiển, bên cạnh nhiều thành phần cơ khí và điện khác.

Vì vậy, không nên mua phụ tùng chỉ dựa vào tên gọi chung của máy.

Khi nào cần thay phụ tùng máy nén khí?

Không phải mọi phụ tùng đều cần thay theo cùng một số giờ vận hành.

Chu kỳ thực tế phụ thuộc vào model, khuyến cáo của nhà sản xuất, môi trường, nhiệt độ, lượng bụi và cường độ sử dụng.

Một số dấu hiệu nên kiểm tra máy sớm gồm: nhiệt độ vận hành cao hơn bình thường, áp suất không ổn định, lưu lượng giảm, máy rung hoặc phát tiếng động bất thường, tiêu hao dầu tăng, xuất hiện rò rỉ, thời gian nạp áp kéo dài hoặc máy thường xuyên báo lỗi.

Cách phù hợp nhất là xây dựng lịch bảo dưỡng theo số giờ hoạt động và kết hợp kiểm tra tình trạng thực tế.

Cách lựa chọn phụ tùng máy nén khí phù hợp

Khi mua phụ tùng máy nén khí, nên xác định chính xác hãng máy, model, công suất, mã phụ tùng và thông số kỹ thuật.

Đối với lọc dầu cần chú ý kích thước, ren và thông số lọc. Dây curoa phải đúng kích thước và đặc tính truyền động. Van, cảm biến cần tương thích về thông số hoạt động và kết nối.

Với những linh kiện không xác định được mã, người dùng nên cung cấp hình ảnh tem máy và phụ tùng cũ cho đơn vị kỹ thuật kiểm tra.

Không nên chọn linh kiện chỉ vì có hình dáng bên ngoài tương tự. Một chi tiết không đúng thông số có thể không phù hợp với điều kiện vận hành của máy.

Thay thế phụ tùng máy nén khí tại CNC Trí Thành

Công Ty Cổ phần Công Nghệ CNC Trí Thành hiện cung cấp máy nén khí ARAMCO cùng giải pháp kiểm tra, bảo trì, sửa chữa và thay thế phụ tùng máy nén khí. Website ARAMCO hiện liệt kê các vật tư như lọc gió, lọc dầu, lọc tách dầu, dầu máy nén khí, van nhiệt, van điện từ, cảm biến áp suất và bộ điều khiển trong nhóm phụ tùng phục vụ hệ thống khí nén.

Khi cần thay phụ tùng, việc kiểm tra tình trạng máy trước sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân và hạn chế thay những linh kiện chưa cần thiết.

THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN VÀ HỖ TRỢ KỸ THUẬT

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ CNC TRÍ THÀNH

• Địa chỉ 1 (Hà Nội): 275 Hoàng Quốc Việt, Phường Nghĩa Đô, Hà Nội
• Địa chỉ 2 (TP.HCM): 1/57 Phường Thuận An Hoà, Thuận Giao, Hồ Chí Minh
• Hotline / Zalo: 0963.501.487
• Facebook: Máy nén khí Aramco chính hãng
• Website: phukienmaynenkhi

Kết Luận

Phụ tùng máy nén khí là một phần không thể thiếu trong quá trình bảo dưỡng và duy trì hoạt động của hệ thống khí nén. Từ những vật tư thường xuyên được kiểm tra như lọc gió, lọc dầu, lọc tách dầu và dầu máy đến dây curoa, khớp nối, vòng bi, van, cảm biến, gioăng phớt hay bộ điều khiển, mỗi bộ phận đều đảm nhiệm một chức năng riêng.

Điều quan trọng không phải là thay càng nhiều phụ tùng càng tốt mà là kiểm tra đúng tình trạng, xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn linh kiện tương thích với model máy.

Đối với doanh nghiệp vận hành máy liên tục, việc chủ động kế hoạch bảo dưỡng và chuẩn bị những vật tư thiết yếu còn giúp giảm nguy cơ máy dừng đột xuất, từ đó duy trì nguồn khí nén ổn định cho hoạt động sản xuất.

Nếu chưa xác định được nên dùng máy nén khí piston hay trục vít, công suất bao nhiêu HP/kW, lưu lượng bao nhiêu m³/phút hoặc bình tích khí bao nhiêu lít, nên khảo sát nhu cầu thực tế và nhận tư vấn kỹ thuật trước khi đầu tư. Gọi ngay: 0963.501.487 !